روز جهانی گفت وگو و تعامل سازنده

به مناسبت روز جهانی گفت وگو و تعامل سازنده بنظررسید نگارش یاداشتی درباره این روز بی مناسبت نباشد. محیط فرهنگی ما به سرعت در حال تغییر است و بیش از گذشته متنوع تر شده است. تنوع فرهنگی که از طریق مهاجرت فرامرزی، ادعای اقلیتهای ملی و دیگر اقلیتها درخصوص هویت فرهنگی متمایز، اثرات فرهنگی جهانی شدن، وابستگی رو به رشد مناطق جهان و پیشرفت اطلاعات و رسانه های ارتباطی گسترش یافته است، از مسائل غیرقابل اجتناب جهان ماست و زندگی مردم که بیشتر و بیشتر "چند فرهنگی" شده است بایستی این وابستگی های چند فرهنگی خود را مدیریت کنند.

سه چهارم درگیری های عمده جهان، ابعاد فرهنگی دارند. پلی میان فرهنگها برای رسیدن به صلح، ثبات و توسعه ضروری است. تنوع فرهنگی نیروی محرک توسعه است، نه تنها در بعد اقتصادی آن، بلکه وسیلهای برای هدایت زندگی عقلانی، عاطفی، اخلاقی و معنوی بیش از پیش است و این در میان هفت قاره فرهنگی مستتر است که پایه محکمی برای ارتقاء تنوع فرهنگی فراهم میاورد. لذا پذیرش و به رسمیت شناختن تنوع فرهنگی منجر به گفتوگو میان تمدنها و فرهنگها، احترام و درک متقابل می شود. 

گفتوگو بین فرهنگها، قدیمی ترین و بنیادیترین روش مکالمه برای رفع خشونت است. و ما را قادر میسازد که بطور مسالمت آمیز و سازنده در دنیای چندفرهنگی زندگی کنیم و نسبت به دنیای اطراف خود احساس تعلق داشته باشیم. هدف از گفتوگوی فرهنگی اینست که یاد بگیریم که همه با یکدیگر در جهان فرهنگی سرشار از لطف و مسالمت زندگی کنیم و این احساس تعلق به جامعه جهانی را گسترش دهیم. گفت وگوی فرهنگی همچنین میتواند ابزار پیشگیری و حل اختلاف با لحاظ احترام به حقوق بشر، دموکراسی و حاکمیت قانون باشد.

تمرکز اصلی رویکرد گفت وگو بر درک نظری و تحلیل تجربی گفت وگوی تعاملی است. نقش تعامل در گفت وگو برای گسترش شناخت و ارتباط است. تعامل نوعی عمل است که به صورت دو یا چند جانبه روی یکدیگر تاثیر میگذارد. ایده تاثیر دو طرفه در مفهوم تعامل ضروری است. اصطلاحاً به آن به هم وابستگی میگویند که با تعاملات درون سیستمها در ارتباط است: ترکیب بسیاری از تعاملات ساده میتواند منجر به ظهور پدیده های شگفت انگیز شود. تعامل معنایی متفاوت که نمونه های آن عبارتند از: ارتباط دو یا چند نفر با یکدیگر، ارتباط میان گروهها، سازمانها، ملتها یا کشورها؛ رابطه متقابل بین اعمالى که بر اثر رابطه هاى خاص میان عمل کنندگان حاصل مى شود (مثلاً براساس تقابل یا تکمیل کردن) اندیشه اساسى در تعامل مبتنى است بر اینکه عمل انسان فقط بر حسب برنامه ها و نیات خود وى انجام نمى گیرد، بلکه باید برنامه ها، نیات و واکنشهاى (احتمالی) افراد و گروههاى دیگر نیز مد نظر قرار گیرد. مفهوم تعامل نقطه آغازى است براى نظریه هاى اصطلاحاً تعاملى که در آنها فرایند مبادله بر حسب الگوى بده  بستان و در معناى مهارت اجتماعى یا به منزله وساطت تفسیرى و مفهومى فهمیده مى شود.

تعادل می تواند همان یکسان شدن با رفتارها و برخوردهای خود با خویش و دیگران نیز به حساب آید. خیلی از ما افراد در نوع برقراری ارتباط با دیگران که راه بلندی در جهت رسیدن به آرزوهایمان هم اطلاق میگردد؛ از فرهنگ تعادل در تعامل برخوردار نیستیم و البته همین ضعف می تواند ما را از مسیر پیشرفت وا دارد.

به هر روی دو نوع تعادل در جهت گرفتن نتیجه ای مفید، بسیار لازم به نظر میرسد. ابتدا همان یکیشدن با ساختار و محتوای شخصیتی خود است. یعنی انسان باید با ساختار و محتوای شخصیت خود همگن و همساز شود و دوم تطابق این نوع ساختار و محتوا با دیگران است. هر چند ما در این تعادل در تعامل با دیگران نیز دچار پارادوکس گردیم و در اینجاست که انسان میتواند از نوع تعامل خود با پشتوانه محکمی به نام تعادل که ذکرش رفت، نتیجه ای مثبت و موثر در زندگی خود کسب کند. به بیانی تعادل در تعامل فرد، باید برای تثبیت شخصیت خود بکوشد و نه آنچه را که از طریق یک کنش حاصل آید. چه این که در خیلی از ارتباطات، فرد به دقت مینگرد که زبان کنش فرد مقابل چه میخواهد بگوید تا که او واکنشی خشن و غیرمعقول و منطقی ارائه دهد.

سواي از این مسائل که عنوان گردید، تعادل در تعامل میتواند در اشکال مختلفی هم ظاهر شود. در یک تعامل رسمی شخص تحت هر شرایطی زیر دید و حلاجی افراد قرار دارد چه این فردي که به عنوان سخنران در پشت تریبون قرار میگیرد، دقیقا باید خود را با روحیات و مناسبات فکري جمع عجین سازد. یعنی این فرد باید با روحیات و دیدگاه هاي جمع همخوانی داشته باشد و به تعبیري دیگر یک نوع فرهنگ تساهل و تسامح در تعادل در تعامل آن به چشم آید. این نوع ویژگی در فرهنگ و تمدن یک ملت بسیار مهم و اساسی است. چون در بطن یک جامعه به عنوان یک سمبل به شمار میرود، کما این که فرد با به دست آوردن این خصیصه اجتماعی در شخصیت انسانی و فرهنگی خود، در وهله اول به نفع خویش و دیگر به سود جامعه کوشیده است.

برگزاري نشست افراط گرایی دینی و واکاوی راهبردهای برون رفت از آن
نقش هنر و معماری در ارتباطات علمی ایران و جهان عرب
نخستین دور گفت‌وگوهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی افغانستان

Islamic Culture and Relations Organization

Read More

The Office of the Supreme Leader,

Read More

Iranian Cultural Heritage,

Read More

farabi cinema foundation

Read More